Algemene regeling

In het sectoraal akkoord 2009-2010 voor het paritair comite 218 is een onderdeel opgenomen over de koopkracht. Voor 2009 is er een netto koopkrachtverhoging van 125 EUR voorzien. Voor 2010 is dit een bedrag van 250 EUR. Deze netto koopkrachtverhoging mag onder diverse vormen aan de werknemers overhandigd worden.

In bepaalde sectoren is geopteerd om deze koopkrachtverhoging door te voeren onder de vorm van ecocheques. Maar wat betekent dit nu concreet?

In de maand november 2009 moet u voor de vermelde bedragen ecocheques toekennen aan uw bedienden. Ecocheques (of ‘groene cheques’) zijn cheques bestemd voor de aankoop van ecologische producten en diensten. Een ecocheque is een extraatje dat een werknemer van zijn werkgever krijgt. Deze cheques mogen dus in geen geval een vervanging of omzetting van loon, premies, voordelen in natura of enig ander voordeel zijn. Deze cheques zijn vrij van belastingen en socialezekerheidsbijdragen. Werknemers moeten ook, anders dan bij de maaltijdcheques, geen bijdrage leveren aan de ecocheque.

Toekenning

Een ecocheque moet in beginsel worden toegekend op basis van een collectieve arbeidsovereenkomst (cao), hetzij van de sector, hetzij van het bedrijf. Momenteel liggen al dergelijke ontwerpen van sector-cao voor in de chemische industrie, in de metaalverwerkende nijverheid en in de sector van de non-ferrometalen. Ongetwijfeld zullen andere sectoren volgen.

Waar er geen sector-cao is, zal het afhangen van de besprekingen op bedrijfsvlak. De toekenning van ecocheques kan in twee gevallen ook geregeld worden door een individuele, schriftelijke overeenkomst:

• er is geen vakbondsafvaardiging in je onderneming;
• of je behoort tot een personeelscategorie waarvoor het niet de gewoonte is dat cao's worden gesloten. Stel dat er in het bedrijf een cao is voor een deel van het personeel en voor een ander deel van het personeel wordt bij individuele overeenkomst gewerkt: in dat geval mag het voordeel bij individuele overeenkomst niet hoger zijn dan het bedrag dat werd toegekend bij cao.

De cao of schriftelijke overeenkomst bepalen onder andere het totale bedrag aan ecocheques, de waarde van elke afzonderlijke cheque en het aantal keren dat er in de loop van het jaar ecocheques worden toegekend. De waarde van de ecocheque en het aantal keren dat er in de loop van het jaar ecocheques worden toegekend , wordt vastgelegd in een cao op ondernemings- of sectorvlak of in de individuele overeenkomst. De hoogste waarde die een ecocheque mag hebben is 10 euro.

Een werknemer mag in 2009 voor maximum 125 euro aan ecocheques ontvangen. Vanaf 2010 is dit maximum 250 euro per jaar. Een ecocheque kan niet (ook niet gedeeltelijk) voor geld worden omgeruild.

Als je tijdens het kalenderjaar begint of stopt met werken in een onderneming waar ecocheques gebruikt worden, heb je minstens recht op cheques in verhouding met dagen dat je onder contract was. Dit geldt ook voor werknemers die in de loop van het kalenderjaar veranderen van personeelscategorie en dus bv. overstappen van de arbeiders- naar de bedienden-cao.

Als je arbeidsovereenkomst geschorst wordt, heb je minstens recht op een aantal cheques in verhouding dat het aantal dagen met loon (dus met inbegrip van de ziektedagen gedekt door het gewaarborgd loon). Zijn gelijkgesteld met dagen met loon:

• dagen met vakantiegeld;
• 15de tot 31ste dag van arbeidsongeschiktheid met aanvullende vergoeding;
• moederschapsrust.

De deeltijdsen krijgen meer dan wat de regel van proratisering zou opleveren:

• een 4/5 baan krijgt hetzelfde bedrag als de voltijdsen,
• 3/5 tewerkstelling krijgt 100 respectievelijk 200 EUR (voor 2009 en 2010),
• halftijds 75 respectievelijk 150 EUR
• en minder dan halftijds 50 respectievelijk 100 EUR.

Wat kan je doen met een eco-cheque?

Je kan met een ecocheque aankopen doen tot de laatste dag van de 24ste maand na overhandiging. Je kan dus met andere woorden de cheques van 2 jaar opsparen om bijvoorbeeld een duurdere investering in energiebesparing te doen. Ecocheques (of ‘groene cheques’) zijn bestemd voor de aankoop van ecologische producten en diensten. Wat die ecologische en producten en diensten dan wel zijn, is vastgelegd in een lijst die wordt beheerd door Nationale Arbeidsraad. Deze lijst is van onbepaalde duur, maar kan jaarlijks worden herzien. Deze lijst is opgebouwd rond zes ecologische doelstellingen:

• Energiebesparende goederen en diensten zoals spaarlampen en isolatiemateriaal.
• Waterzuinige en besparende goederen en diensten zoals regenwatertanks en spaarzame douchekoppen.
• Goederen en diensten die een duurzame mobiliteit bevorderen zoals een fiets of een roetfilter voor een dieselmotor maar ook treintickets. Let wel, abonnementen kunnen niet gefinancierd worden met een ecocheque.
• Afvalvoorkomende goederen en diensten zoals een compostvat en herbruikbare luiers.
• Goederen en diensten met een milieubewust design die een Europees Ecolabel toegekend zijn.
• Goederen en diensten ter bevordering van het natuurlijk landschap zoals bomen en planten maar ook producten die bestaan uit duurzame houtsoorten.

Bij elke doelstelling hoort een lijst met producten en diensten. Bij de eerste overhandiging van de ecocheques moet de werkgever zijn werknemers informeren over de lijst van producten en diensten.

Vervanging van de eco-cheques door een gelijkaardig voordeel

Ecocheques kunnen worden omgezet in een gelijkwaardig voordeel zoals verhoging van het bedrag van de werkgeversbijdrage in maaltijdcheques, een groepsverzekering of een hospitalisatieverzekering.

Wanneer er een vakbondsafvaardiging in de onderneming aanwezig is, dient hierover voor 31 oktober een akkoord gemaakt te zijn tussen vakbondsafvaardiging en directie.

Is er geen vakbond in je onderneming kan de werkgever dit eenzijdig omzetten in een gelijkwaardig voordeel. Hiervoor hoeft hij niet te overleggen met de werknemers.

[Tekst opgesteld in samenwerking met Calpa Services]