Wanneer u een beroep doet op een aannemer dient u zich ervan te vergewissen dat deze aannemer geregistreerd is. Zoniet dient u bepaalde fiscale en sociale inhoudingen te doen op diens factuurbedrag.

Voor professionelen in de bouwsector (hoofdaannemer versus onderaannemer bijvoorbeeld) zijn de verplichtingen zeer stringent. Alles over de anti-koppelbaaswetgeving op een rijtje.

Toepassingsgebied registratiereglementering

Hieronder krijgt u een volledige opsomming van de werkzaamheden die onder het toepassingsgebied van de registratiereglementering vallen. Niet alleen vallen de meeste activiteiten uit de bouwsector hieronder, maar ook bepaalde activiteiten uit de tuinbouwsector (bv. aanleggen en onderhouden van tuinen) en de landbouwsector (bv. graven en reinigen van grachten), onderhoudsondernemingen en schouwvegers.

Toepassingsgebied registratiereglementering:

• Het verrichten van een werk in onroerende staat. Hieronder wordt verstaan : het bouwen, het verbouwen, het afwerken, het inrichten, het herstellen, het onderhouden, het reinigen en het afbreken, geheel of ten dele, van een uit zijn aard onroerend goed en de handeling die erin bestaat een roerend goed te leveren en het meteen op zodanige wijze aan te brengen aan een onroerend goed dat het onroerend uit zijn aard wordt.
• Iedere handeling, ook indien niet hierboven beoogd, die tot voorwerp heeft zowel de levering als de aanhechting aan een gebouw:
  • van de bestanddelen of een gedeelte van de bestanddelen van een installatie voor centrale verwarming of airconditioning, daaronder begrepen de branders, de reservoirs en de regel- en controletoestellen verbonden aan de ketels of aan de radiatoren;
  • van de bestanddelen of een gedeelte van de bestanddelen van een sanitaire installatie van een gebouw en, meer algemeen, van al de vaste toestellen voor sanitair of hygiënisch gebruik aangesloten op een waterleiding of een riool;
  • van de bestanddelen of een gedeelte van de bestanddelen van een elektrische installatie van een gebouw, met uitzondering van toestellen voor de verlichting en van lampen;
  • van de bestanddelen of een gedeelte van de bestanddelen van een elektrische belinstallatie, van brandalarmtoestellen, van alarmtoestellen tegen diefstal en van een huistelefoon;
  • van opbergkasten, gootstenen, gootsteenkasten en meubels met ingebouwde gootsteen, wastafels en meubels met ingebouwde wasbak, zuigkappen, ventilators en luchtverversers waarmee een keuken of een badkamer is uitgerust;
  • van luiken, rolluiken en rolgordijnen die aan de buitenkant of aan de binnenkant van het gebouw worden geplaatst;
• Iedere handeling, ook indien niet hierboven beoogd, die tot voorwerp heeft zowel de levering van wandbekleding of vloerbekleding als de plaatsing ervan in een gebouw ongeacht of die bekleding of die bedekking aan het gebouw wordt vastgehecht of eenvoudig ter plaatse op maat wordt gesneden volgens de afmetingen van de te bedekken oppervlakte.
• Het aanhechten, het plaatsen, het herstellen, het onderhouden en het reinigen van de goederen bedoeld in de vorige twee punten;
• De terbeschikkingstelling van personeel met het oog op het verrichten van een werk in onroerende staat of van een onder de vorige punten bedoelde handeling.

Wanneer u als aannemer een beroep doet op een onderaannemer om één van de activiteiten die in deze lijst worden opgesomd, moet deze aannemer geregistreerd zijn. Wanneer u werkt met een niet-geregistreerde onderaannemer, kan u hoofdelijk aansprakelijk gesteld worden voor de sociale en fiscale schulden van uw onderaannemer en dit ten bedrage van maximum 50% van het aannemingscontract voor de sociale schulden en maximum 35% van het aannemingscontract voor de fiscale schulden. Het is dus van het grootste belang dat u enkel contracteert met geregistreerde aannemers. Een aannemer wiens registratienummer in aanvraag is, wordt niet gelijkgesteld met een geregistreerd aannemer. Bovendien heeft u ook de plicht om zelf te controleren of een registratienummer dat werd opgegeven op de facturen niet vals of vervallen is. De rechtspraak aanvaardt niet dat u als aannemer zich laat misleiden door een vals of vervallen registratienummer.

Van groot belang is echter te weten welke activiteiten, waarmee de aannemer in contact komt, niet geviseerd worden door de reglementering. Dit is als belangrijkste activiteit de levering van de materialen zonder dat deze gepaard gaan met enige inwerking, aanhechting of plaatsing.

Voorbeelden:

• de levering van betonweefsels, zonder dat deze verankerd worden
• de levering van septische putten of waterputten, hetzij op de werf, hetzij rechtstreeks in de vooraf door de aannemer gegraven put
• het verhuren en plaatsen van stellingen, tenzij deze stellingen een ondersteunende functie hebben, zoals bijvoorbeeld voor bekisting
• de loutere levering van stortklaar beton, zonder dat de leverancier het geleverde beton in de bekisting giet of pompt
• het huren van een machine en de bedienaar van een kraan, enkel om materialen op en naar te laten, zonder deze te plaatsen of te verankeren

De reglementering m.b.t. de inhoudingsplicht is verschillend naargelang men de relatie opdrachtgever – aannemer of hoofdaannemer – onderaannemer bekijkt. Binnen de relatie hoofdaannemer – onderaannemer wordt er dan ook nog een onderscheid gemaakt tussen de werken die vallen onder het paritair comité bouw (PC 124) en werken die hier niet onder vallen. Hieronder vindt u een overzicht van de werken die vallen onder PC 124. Op de website van de RSZ (http://www.rsz.fgov.be, waar men kan controleren of er voor een bepaalde aannemer al dan niet een inhoudingsplicht geldt, wordt sinds een tijdje ook duidelijk dit onderscheid gemaakt).  Dit was nodig omdat voor onderaannemers die onder het PC 124 vallen niet alleen rekening wordt gehouden met het registratienummer, maar ook met het gegeven of ze al dan niet sociale schulden hebben.

Werken die onder het Paritair Comité Bouw (PC124) vallen:

• 01 Slopings- en slechtingswerken, met inbegrip van de afbraak en/of de verwijdering van asbest of van asbesthoudende materialen
• 02 Grondwerk, met inbegrip van boren, diepboren, uitgraven van putten, draineren en verlagen van de grondwaterstand
• 03 Funderingswerken, met inbegrip van heipalen, paalplanken en grondverbeteringswerken door welk systeem ook
• 04 Aanleggen van allerlei ondergrondse leidingen, zoals watervoorziening, elektrische kabels
• 05 Metsel- en betonwerk, het metselen van ketels, nijverheidsovens en ander dergelijk werk, alsook het leggen van riolen en het bouwen van fabrieksschoorstenen
• 06 Het plaatsen van prefabelementen
• 07 Timmerwerk, met uitzondering van het monteren van metalen gebinten
• 08 Dakbedekkingen
• 09 Thermische en akoestische isoleringen
• 10 Het plaatsen van alle houten voorwerpen en produkten, die door bestemming onroerend worden
• 11 Het plaatsen van metalen schrijnwerk, voor ondernemingen waarvan het plaatsen meer dan de helft van de jaarlijkse produktie dekt en verzekerd wordt door het eigen personeel van de onderneming, voor zover dat het plaatsen op werven meer dan 35% van het totaal van de werkuren, gepresteerd door de arbeiders, in beslag neemt
• 12 Glas-, spiegel- en glas-in-loodwerk en het verwerken van alle doorschijnende of doorzichtige materialen (benevens het inzetten van vensterglas, spiegels, glas in lood en alle andere doorschijnende of doorzichtige materialen, het bouwen van wanden en daken van glasbeton, het voorbereidend en bijkomend werk dat voor de uitvoering ervan nodig is)
• 13 Stukadoors- en pleisterwerk
• 14 Stuc- en staffwerk
• 15 Schilderen, stofferen en behangen
• 16 Marmerwerk
• 17 Steenhouwerarbeid, met uitzondering van die arbeid welke onder het PC voor het groefbedrijf ressorteert
• 18 Tegel- en mozaiekwerk en elke andere muur- en grondbekleding, met uitzondering van hout
• 19 Het plaatsen van sierschoorstenen
• 20 Aanleggen van sanitaire installaties, met inbegrip van waterzuiveringsinstallaties
• 21 Aanleggen van installaties voor verwarming, luchtverversing en klimaatregeling
• 22 Oprichten van steigers
• 23 Voegwerk
• 24 Het restaureren, reinigen en wassen van gevels en monumenten
• 25 Het plaatsen van afsluitingen
• 26 Het geschikt maken voor de aanleg van speelpleinen, sportterreinen, parken,  tuinen, tenzij zulks de bijkomstige activiteit is van een onderneming die onder het PC voor het tuinbedrijf ressorteert
• 27 Werken aan wegen, fietspaden, voegwerk, straatwerk en wegbebakening
• 28 Asfalteren en bitumeren
• 29 Aanleggen en onderhoud van spoorwegen
• 30 Baggerwerken
• 31 Zee- en rivierwerken, met inbegrip van het vlot trekken van boten en schepen, alsmede het opruimen van wrakken

Er blijft echter wel een addertje onder het gras. In de reglementering is bepaald dat al wie een overeenkomst afsluit met een niet-geregistreerde onderaannemer  voor werken die niet onder het PC 124 vallen, bij iedere betaling die hij aan deze onderaannemer uitvoert, 15% moet inhouden en doorstorten aan de RSZ. Dit geldt ook wanneer deze onderaannemer later, tijdens de uitvoering van de werken, toch een registratie zou bekomen. Hiermee heeft de website van de RSZ echter geen rekening gehouden, zodat in dat geval de hoofdaannemer, volgens inlichtingen ingewonnen bij de RSZ, toch verplicht zou zijn 15% in te houden, alhoewel de website bij inhoudingsplicht aannemer “neen” vermeldt. Uit inlichtingen die we bij de belastingen verkregen, blijkt dat voor de belastingen in het opgesomde geval, deze inhouding niet langer verplicht zou zijn. Dit alles heeft er de reeds complexe regelgeving niet eenvoudiger opgemaakt!

Voor aannemers die geen personeel tewerkstellen, zal u op de website van de RSZ meestal de mededeling “geen gegevens 30 bis beschikbaar” vinden. U dient dan enkel na te gaan of de betrokken aannemer geregistreerd is. Wanneer dit zo is, dan is er geen inhoudingsplicht.

Samengevat ziet de regeling m.b.t. de inhoudingsplicht er als volgt uit :

Relatie opdrachtgever – aannemer

Deze inhoudingsplicht is niet van toepassing op de opdrachtgever - natuurlijke persoon in de mate dat hij werken laat uitvoeren voor louter privé-doeleinden.

Relatie aannemer - onderaannemer voor werken die vallen onder het PC 124

* indien men geen schulden heeft bij RSZ en FBZ, dan is er een vrijstelling van de inhouidng ten belope van 35 procent voor de RSZ en 15% voor d ebelastingen.

Relatie aannemer - onderaannemer voor werken die niet onder het PC 124 vallen

Opgelet : buitenlandse aannemers!

Voor buitenlandse niet-geregistreerde aannemers (dit zijn aannemers die niet in België gevestigd zijn) dient de inhouding voor de sociale zekerheid niet te gebeuren wanneer de aannemer geen schulden heeft in België en wanneer alle werknemers in het bezit zijn van een geldig detacheringsbewijs. Voor de belastingen werd geen gelijkaardige uitzondering voorzien.

Wanneer we te maken hebben met een buitenlandse aannemer, die geen personeel tewerkstelt, kan deze geen gebruik maken van de vrijstellingsregel. Deze aannemer zal dus wel over een registratienummer dienen te beschikken opdat er geen inhoudingsplicht zou zijn voor de sociale zekerheid.

Aandachtspunten bij uw opname in de databank van de RSZ 

In de databank van de RSZ werden de volgende aannemers opgenomen:

• aannemers die ingeschreven zijn bij de RSZ als actief werkgever of die niet geschrapt zijn als werkgever sedert meer dan 2 jaren
• en die onderworpen zijn aan de beschikkingen van het KB m.b.t. de registratie van de aannemers of die gemeld werden als aannemer of onderaannemer in het kader van de werfmelding 

Controleer dus zo snel mogelijk hoe uw gegevens in de databank werden opgenomen zodat U bij uitbetaling door een andere aannemer niet voor onaangename verrassingen komt te staan.

De gegevens m.b.t. de registratie worden slechts automatisch in aanmerking genomen vanaf hun verschijning in het Belgisch Staatsblad. Maak dus een kopie van de kennisgeving van de registratie onmiddellijk over aan de RSZ (sectie 30 bis van de inningsdienst)  wanneer U deze ontvangt. Op die manier kan de RSZ uw gegevens in het bestand sneller actualiseren.

Wanneer U van de RSZ uitstel van betaling heeft gekregen waarvan U de termijnen strikt naleeft, moet U contact nemen met de Inningsdienst (tel. 02/509.31.81 – 02/509.31.84). Deze zal, na verificatie, de basisgegevens van het bestand eventueel aanpassen.

Wanneer U achterstallen had bij de RSZ of het FBZ en U zich in orde heeft gesteld, kan U vragen om de basisgegevens van het bestand aan te passen: bij de RSZ op het hogervermelde telefoonnummer, bij het FBZ op telefoonnummer 02/545.57.75 PDOK – Zegelstelsel.

Wanneer de meegedeelde beslissing aangeeft dat de inhouding niet verplicht is, staat hier een uiterste geldigheidsdatum op. U kan dan ook op basis van dit document betalingen uitvoeren tot aan deze datum.

Meldingsplicht

Zoals dit in het verleden ook reeds het geval was moeten de aannemers de werken, die behoren tot de bevoegdheden van het paritair comité voor het bouwbedrijf (PC 124), voorafgaand melden aan de RSZ. De aannemer dient op het formulier C30bis/1 alle inlichtingen te verstrekken die nodig zijn om de belangrijkheid van de werken te ramen en om de opdrachtgever en (eventueel) de onderaannemers te kunnen identificeren. Dit document dient aangetekend te worden verstuurd naar de RSZ. Wanneer in de loop van de uitvoering van de opdracht de aannemer nog op andere dan de reeds gemelde onderaannemers een beroep doet, dient hij dit ook voorafgaandelijk te verwittigen aan de RSZ. Deze werfmeldingen en het melden van de onderaannemers kan ook elektronisch gebeuren via de website van de RSZ.

Om de hoofdaannemer toe te laten alle onderaannemers te melden die op zijn werf werken, is de onderaannemer die op zijn beurt een beroep doet op een andere onderaannemer eveneens verplicht hiervan de hoofdaannemer voorafgaandelijk in kennis te stellen. Van belang is dat sinds 1 januari 1999 deze meldingsplicht is uitgebreid tot de volledige particuliere woningbouw. Voor deze werken dient dus ook een voorafgaande melding te gebeuren.

Uitzondering : de verplichting om de werken aan te geven is niet van toepassing op werken van minder dan 25.00 euro waarvoor geen beroep wordt gedaan op een onderaannemer.

Vrijstelling die vervalt : Indien het gaat om werken die aanvankelijk beantwoordden aan de voorwaarden voor vrijstelling van de meldingsplicht, maar waarbij tijdens de uitvoering van de werken blijkt dat ze er niet meer aan beantwoorden, moet de aannemer de RSZ onmiddellijk op de hoogte brengen van het bestaan van deze werken door middel van het formulier C30bis/1. Onderaan op de eerste bladzijde van dit formulier moet het vakje worden aangekruist dat de voorwaarde aanduidt waaraan niet meer voldaan is.